Blog

Postiwyd - 04-07-2016

Arddangosfeydd / Casgliadau / Newyddion a Digwyddiadau

Theophilus Evans

Dair canrif yn ôl i’r flwyddyn hon cyhoeddwyd yr argraffiad cyntaf o Drych y prif oesoedd, llyfr gan y Parchedig Theophilus Evans ar hanes cynnar Cymru.  Mae’r Bywgraffiadur Cymreig yn ei ddisgrifio fel “llyfr rhagfarnllyd ac anfeirniadol ond hynod ddifyr”.  Roedd y llyfr yn ddigon llwyddiannus i ymddangos mewn ail argraffiad ym 1740 ac i gael ei gyfieithu i’r Saesneg yn y 19eg ganrif o dan y teitl A view of the primitive ages.

 

 

Roedd Theophilus Evans yn amddiffynnwr brwd o Eglwys Loegr. Ym 1740 apwyntiwyd William Williams, Pantycelyn, awdur llawer o emynau Cymraeg gan gynnwys “Arglwydd, arwain trwy’r anialwch”, yn gurad iddo ym mhlwyf Llangamarch gyda Llanwrtyd ac Abergwesyn. Oherwydd argyhoeddiadau efengylaidd Williams, gwrthododd Evans roi tystysgrif iddo gael ei ordeinio’n offeiriad, ac ymadawodd Williams â’r Eglwys ac ymuno â’r Methodistiaid Calfinaidd.  Ym 1752 cyhoeddwyd The history of modern enthusiasm, lle ceisiodd Evans brofi mai Pabyddion cudd oedd ymneilltuwyr oddi wrth Eglwys Loegr.

 

Cynhaliwyd cynhadledd yn y Llyfrgell Ddydd Gwener 1af o Orffennaf gyda’r teitl “Ailymweld â Theophilus Evans: tair canrif ar ôl cyhoeddi Drych y prif oesoedd (1716)”. Y siaradwyr oedd Prys Morgan, T. Robin Chapman, Cathryn Charnell-White, Eryn Mant White ac A. Cynfael Lake. Dangoswyd rhai o weithiau Evans, gan gynnwys Drych y prif oesoedd a The history of modern enthusiasm, yn Ystafell Summers i gyd-fynd â’r gynhadledd.

 

Timothy Cutts

Llyfrgellydd Llyfrau Prin

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog