Blog

Testament Newydd 1567 William Salesbury

Casgliadau / Collections / Digido / Newyddion a Digwyddiadau - Postiwyd 03-10-2017

Yn 1567 cafodd cyfieithiad cyntaf y Testament Newydd i’r Gymraeg ei gyhoeddi yn Llundain.  Roedd deddf wedi’i phasio yn 1563 yn gorchymyn i esgobion holl esgobaethau Chymru ac Esgob Henffordd drefnu bod y Beibl a’r Llyfr Gweddi Gyffredin yn cael eu cyfieithu i’r Gymraeg erbyn y 1af o Fawrth 1567.  Roedd y rhan fwyaf o’r Testament Newydd a’r Llyfr Gweddi yn ffrwyth llafur un cyfieithydd, William Salesbury.  Brodor o Lansannan yng Ngogledd Cymru oedd Salesbury, un a fu’n fyfyriwr yn Rhydychen, ac un oedd wedi troi at Brotestaniaeth.  Ef oedd yn gyfrifol – naill ai fel awdur neu gyfieithydd – am y rhan fwyaf o lyfrau a argraffwyd yn y Gymraeg hyd at 1588.

Er bod Testament Newydd Salesbury wedi’i ddisodli ym 1588 gan fersiwn mwy darllenadwy yr Esgob William Morgan, a oedd yn cynnwys yr Hen Destament, mae ei gyfieithiad ef yn garreg filltir bwysig yn hanes cyhoeddi yn yr iaith Gymraeg ac yn hanes darparu’r Ysgrythurau i bobl Cymru yn eu hiaith eu hunain.  I nodi 450 mlwyddiant ei gyhoeddi, mae’r Llyfrgell wedi digido’r copi mwyaf cyflawn o Destament Newydd 1567 sydd ganddi yn ei chasgliadau.  Roedd y copi hwn, sy’n dal yn ei rwymiad o’r 16eg ganrif, ymhlith y 200 cyfrol a brynwyd gan Syr John Williams, Bg. oddi wrth Iarll Macclesfield ac a roddwyd ganddo i Lyfrgell Genedlaethol Cymru adeg ei sefydlu.

 

Timothy Cutts

Llyfrgellydd Llyfrau Prin

Mae'r cofnod hwn hefyd ar gael yn: English

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog