Blog

Rhagenwau: pam mae nhw’n bwysig

Newyddion a Digwyddiadau - Postiwyd 20-07-2022

Yn ddiweddar, cynhaliwyd cyfarfod cyntaf Fforwm Rhywedd a LHDTC+ y Llyfrgell fel rhan o’n ymrwymiad i gydraddoldeb, amrywedd a chynhwysiant. Mae’r ymrwymiad yma yn nodwedd allweddol o Gynllun Strategol y Llyfrgell ar gyfer 2021-2026, ynghyd â chefnogi amcanion llesiant Llywodraeth Cymru. Mae’r Llyfrgell yn bodoli er lles pawb.

Edrychwn ymlaen i rannu mwy o waith y Fforwm yn y dyfodol. Diolch i Llinos o’r Gwasanaeth Addysg am rannu eu profiad o weithio’n ddiweddar yn Eisteddfod yr Urdd ac am bwysigrwydd rhagenwau.

 

Dwi’n berson anneuaidd (non-binary), sy’n golygu nad ydw i’n uniaethu â’r rhyw a neilltuwyd i mi pan gefais fy ngeni. Gan nad yw fy hunaniaeth rhywedd yn perthyn i’r dewis traddodiadol deuaidd o ‘ddyn’ neu ‘dynes’, dwi’n defnyddio’r rhagenwau ‘nhw’ ac ‘eu’. Os ydych chi’n uniaethu â’r rhyw a neilltuwyd i chi ar eich genedigaeth, rydych yn berson cydryweddol (cisgender).

Mae’r diwylliant nawr fod pawb – pobl cydryweddol a traws – yn ychwanegu rhagenwau ar, er enghraifft, ebyst a bathodynnau yn dod yn fwyfwy cyffredin yn rhywbeth i’w gymeradwyo. Wrth wneud hyn, mae’n normaleiddio trafodaethau am rywedd, ac yn sicrhau fod cymunedau traws ac anneuaidd mewn gofodau diogel.

 

 

Aethom fel Isadran Addysg i’r Urdd eleni, ond am y tro cyntaf gyda bathodynnau’n datgan pa ragenwau rydym yn defnyddio wrth gyfeirio at ein hunain (fe/fo, hi/hon, nhw/eu). Dyma rywbeth syml a phwysig sy’n datgan ein bod yn ceisio creu gweithle, a chymdeithas ehangach, fwy cynhwysol. Gweithle sy’n dweud ‘na’ i drawsffobia.

O’m mhrofiad personol, mae’n gwneud byd o wahaniaeth gwybod fy mod yn gallu bod yn agored am bwy ydw i ym mhob agwedd o’m mywyd. Os ydych chi’n credu fod rhagenwau yn arwyddocaol neu beidio – cofiwch maen nhw’n bwysig, ac yn gwneud byd o wahaniaeth.

 

Termau

  • Rhyw (sex): caiff pobl eu gosod mewn category rhyw ar sail nodweddion rhyw sylfaenol
  • Rhywedd (gender): yn wahanol i rhyw, mae rhywedd yn cael ei benodi drwy ddiwylliant
  • Anneuaidd (non-binary): pobl nad ydynt yn gweld eu hunain yn ffitio i ddewis o ‘ddyn’ neu ‘fenyw’.
  • Traws (trans): term ymbarél sy’n cynrychioli pobl nad yw eu rhywedd yr un peth â’r categori rhyw y rhoddwyd iddynt pan gawsant eu geni (anneuaidd/genderqueer/trawsryweddol)

Mae'r cofnod hwn hefyd ar gael yn: English

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog