Blog

Postiwyd - 08-04-2019

Newyddion a Digwyddiadau

Lansiad gwefan newydd Archif Gwefannau’r DG

Fis diwethaf, bu 30 mlynedd ers dyfodiad y We Fyd-Eang. Yn ffodus, mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru a’i phartneriaid wedi bod yn archifo gwefannau Cymru ers tro ac felly wedi bod yn cadw’r hanes hwn ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. O ganlyniad, lansiwyd Archif Gwefannau’r DG yn swyddogol diwedd flwyddyn diwethaf. Mae’r safle newydd hwn wedi ei greu mewn ymateb i newidiadau a wnaed i’r ddeddfwriaeth Adnau Cyfreithiol yn dilyn pasio Rheoliadau Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol (Gweithiau Di-brint) 2013.  O ganlyniad, mae Adnau Cyfreithiol nawr yn cwmpasu deunydd electroneg ac ar-lein megis gwefannau, blogiau, e-gylchgronau a deunydd ar CD-rom.

 

Pwrpas Archif Gwefannau’r DU yw casglu, cadw a rhoi mynediad parhaus i wefannau allweddol y DU ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol. Gosododd Rheoliadau 2013 her enfawr i’r Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol gan mai un o’r gofynion yw archifo Gofod Gwefannau’r DU yn ei gyfanrwydd. Fel gyda Deddfau Adnau Cyfreithiol blaenorol, sy’n ymdrin yn bennaf â deunydd print, mae adnau cyfreithiol o ddeunydd ar-lein yn berthnasol i eitemau a gyhoeddir yn y DU yn unig.

 

 

Yn ychwanegol, bu cynnydd sylweddol yn ystod yr hyn a gasglwn o ganlyniad i Reoliadau 2013. Mae Archif Gwefannau’r DU er enghraifft yn casglu llawer o filiynau o wefanau a biliynau o “asedau” unigol (tudalennau html, delweddau, pdfs, fideos ac ati).  Ers 2017, mae Archif Gwefannau’r DU wedi casglu tua 500TB o ddata. O leiaf unwaith y flwyddyn, mae’r Llyfrgell Brydeinig yn ymgymryd ag ymgripiad (“crawl”) wedi ei awtomeiddio yn unol â Rheoliadau Adnau Cyfreithiol (Gweithiau Di-brint) 2013 i gasglu cymaint o wefannau’r DU ag y gallwn eu hadnabod. Canlyniad hyn fydd cynnydd sylweddol pellach ym maint enfawr y data rydym yn ei gasglu ar hyn o bryd.

 

Bu Llyfrgell Genedlaethol Cymru a’n partneriaid Llyfrgelloedd Adnau Cyfreithiol, dan arweiniad y Llyfrgell Brydeinig, yn archifo gwefannau o 2003 hyd 2013, ond model wedi ei seilio ar ganiatâd oedd hwn.  Er mwyn i ni allu archifo gwefan, roedd angen caniatâd perchennog y safle ymlaen llaw.  Oherwydd y Rheoliadau newydd, bellach nid ydym angen caniatâd i archifo safle os yw wedi ei gyhoeddi yn y DU.

 

O ran mynediad, gellir gweld y safle o’r fan hyn.  Fodd bynnag, dan y Rheoliadau Adnau Cyfreithiol (Gweithiau Di-brint) 2013 mae llawer o’r cynnwys sydd wedi ei archifo gyda chyfyngiad mynediad i ystafell ddarllen llyfrgell Adnau Cyfreithiol y DU.  Felly, byddwch yn dod ar draws arwyddion megis ‘gellir edrych arno o fewn adeilad y Llyfrgell yn unig’ ynghyd â sawl disgrifiad o wefannau sydd wedi eu harchifo yn eich cyfeirio chi at un o Lyfrgelloedd Adnau Cyfriethiol y DU ar gyfer cael mynediad.

 

Nod Archif Gwefannau’r DU yw darparu ‘mynediad agored’ i gymaint o’r gwefannau hyn â phosib. Felly rydym yn dal i gysylltu â pherchnogion y gwefannau i ofyn am ganiatâd fel ein bod yn sicrhau mynediad i fersiynau o’u gwefannau sydd wedi eu harchifo. Er enghraifft, mae gennym eisoes gytundeb ers nifer o flynyddoedd gyda Llywodraeth Cymru sy’n caniatáu i ni ddarparu mynediad agored i’w rhestr gwefannau sy’n dal i dyfu.

 

Wrth gwrs, bydd Archif Gwefannau’r DU yn parhau i ehangu a datblygu dros y misoedd a’r blynyddoedd i ddod.   Mae Archif Gwefannau’r DU yn un o nifer o fentrau sydd wedi eu sefydlu er mwyn ymateb yn llwyddiannus i’r Rheoliadau newydd a’r her y mae’r twll du Digidol wedi ei gyflwyno i ni fel Llyfrgellwyr. Nawr bod y safle yn fyw, gobeithiwn gynyddu’r rhyngweithio gyda’n defnyddwyr. Er enghraifft, un nodwedd o’r safle yw Casgliadau Arbennig.  Os hoffech chi weld deunydd wedi ei gynnwys yn un o’n casgliadau arbennig neu os hoffech chi ddarparu adborth cyffredinol ar Archif Gwefannau’r DU yna cysylltwch â ni os gwelwch yn dda.  Byddwn yn falch iawn o glywed oddi wrthych.

 

 

Aled Betts,

Llyfrgellydd Derbyn

Mae'r cofnod hwn hefyd ar gael yn: English

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog