Blog

Postiwyd - 22-10-2015

Casgliadau / Digido / Digitisation / Newyddion a Digwyddiadau

Hen fapiau, cynnwys newydd

Mae copïau digidol o rai o’r mapiau pwysica’  yn y Llyfrgell Genedlaethol ar gael ar-lein am y tro cyntaf. Maent yn cynnwys y map hynaf yn ein casgliad, copi printiedig o fap o Brydain a arluniwyd gan Ptolemy yn yr 2il ganrif. ‘Prima Europe Tabula’ gan Ptolemy  yw un o’r mapiau printiedig cynharaf o Brydain. Fe’i cyhoeddwyd yn wreiddiol yn 1486 yn ‘Ptolemy’s Geographia’ ac mae’n nodedig am liwiau llachar y môr glas; dal mor ffres a bywiog fel y diwrnod y cafodd ei baentio. Claudius Ptolemy oedd un o’r gartograffwyr cyntaf. Cafodd ei waith eu hailddarganfod yn Ewrop ar ddiwedd y 14eg ganrif ac roedd copïau argraffedig o’r gwaith hwn wedi helpu i ail cychwyn y chwyldro cartograffeg yn Ewrop yn y 1500au.

Gallwch hefyd weld Cambriae Typus gan Humphrey Llwyd, y map printiedig cyntaf i ddangos Cymru fel rhanbarth ar wahân i Loegr, ynghyd â map prawf o Gymru gan Christopher Saxton ( 1580) a chyfres gyfan o fapiau sirol o’r 16eg a’r 17eg ganrif.  Mae’r casgliad o bron i 40 o fapiau wedi ei ryddhau drwy Wikimedia Commons a Chasgliad y Werin Cymru.

Fel y Wicipediwr Preswyl yn y Llyfrgell, rwyf wedi bod yn rhyddhau cynnwys digidol i’r parth cyhoeddus drwy Wikimedia Commons – sydd yn rhoi mynediad agored i gasgliad helaeth o gyfryngau digidol – ers mis Ionawr. Hyd yn hyn defnyddiwyd y llwyfan hwn i rannu cynnwys digidol sydd ar gael yn barod ar wefannau’r Llyfrgell, ond mae’n fy nharo y gallwn ni hefyd ei ddefnyddio i rannu deunydd digidol sydd yn aros i gael eu hamlyncu i gatalog ar-lein y Llyfrgell. Drwy ddewis detholiad bychan o eitemau o’r fath, gall y delweddau a’r data perthnasol gael eu llwytho â llaw i Wikimedia Commons, gan eu gwneud ar gael i’r cyhoedd am y tro cyntaf. Mewn egwyddor, gall delweddau hefyd gael eu rhannu gyda llwyfannau eraill, megis Flickr neu Gasgliad y Werin Cymru, yn union yr un ffordd.

Mae llwytho’r mapiau hyn yn rhan o dreial i fonitro effaith rhyddhau cynnwys yn y ffordd hon. Byddwn yn monitro’r defnydd o’r delweddau ar Wicipedia a thu hwnt ac yn meddwl sut y gallwn ymgysylltu â’r cyhoedd wrth ailddefnyddio’r delweddau, creu data gwell, neu sut y gall deunydd o’r math hwn  gael ei ddefnyddio i addysgu ac ysbrydoli.

Jason Evans
Wicipediwr Preswyl

Tagiau: , , ,

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog