Blog

Postiwyd - 11-07-2016

Arddangosfeydd / Casgliadau / Newyddion a Digwyddiadau

Geiriau’r Gyflafan: ymateb bardd

Mae’r arddangosfa Geiriau’r Gyflafan yn dwyn ynghyd ymatebion gan lenorion ac artistiaid Cymru i frwydrau – ac, yn fwy penodol, i golledion – y genedl ar hyd y canrifoedd. Cofnod cyfoes yw ambell un; dro arall, mae bwlch o ganrifoedd lawer rhwng y frwydr a’r ymateb, fel yn achos yr awdl Cilmeri gan Gerallt Lloyd Owen, sy’n fyfyrdod ar gwymp Llywelyn ap Gruffudd yn 1282 a luniwyd saith gan mlynedd yn ddiweddarach. Mae’r englynion hyn yn ymateb i’r arddangosfa ei hun drwy ddwyn ynghyd elfennau o’r llawysgrifau a’r gweithiau sydd i’w gweld ynddi a chan dynnu ar nifer o linellau mwyaf adnabyddus ac ingol ein llên, o’r Gododdin hyd ein dyddiau ni.

 

Gw?r a aeth, ac aeth pob g?r yn ddiwyd

i’w ddiwedd; pob milwr

yn hen cyn bod yn henwr,

tyfu’n hen cyn tyfu’n ?r.

 

Gw?r a aeth, a daeth pob dyn yn llariaidd

fel y lloer lygadwyn

i’w gadael yn gig wedyn

i’r brain a’r bore ei hun.

 

Gw?r a aeth, a’r hen grythor a’i alaw

surfelys yn gwylio’r

hogiau a’u beddau’n agor,

a’r sêr mâl mor sur â’r môr.

 

Gw?r a aeth, ac aeth y gwynt drwy’r deri

diwyro; rhôi’r rhewynt

yn y bedd wyneb iddynt,

enwi gw?r dienw gynt.

 

Gw?r a aeth Gatraeth; daeth tri ohonynt,

mor hen â thrueni’r

genedl oll, i archolli

y memrwn hwn â’n gwaed ni.

 

Gruffudd Antur

(Mae Gruffudd Antur yn fyfyriwr ymchwil Ph.D. yn Ysgol y Gymraeg, Prifysgol Bangor).

 

Bydd arddangosfa Geiriau’r Gyflafan: rhyfel mewn llenyddiaeth Gymreig yn cau ddydd Sadwrn, 30 Gorffennaf 2016.

 

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog