Blog

Dathlu Diwrnod Etifeddiaeth Glyweledol y Byd UNESCO

Collections - Postiwyd 26-10-2017

Mae Diwrnod Etifeddiaeth Glyweledol y Byd (DEGB) UNESCO, yn cael ei ddathlu bob blwyddyn ar y 27ain o Hydref gan archifau sgrin a sain dros y byd i gyd. Ei nod yw codi ymwybyddiaeth o bwysigrwydd deunydd clyweledol. Bob blwyddyn mae yna thema i DEGB, ac eleni y thema yw ‘Darganfod, Cofio a Rhannu’. Mae’r Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru yn gasgliad enfawr o ddeunydd clyweledol, a fe hoffai aelodau staff yr Archif rannu eitemau a ddarganfuwyd ganddynt o’r casgliad, a pham y dylen nhw i gyd gael eu cofio.

Wilhelmina Barnden
Mae dwy o’m hoff ffilmiau yn cynnwys dau gymeriad cofiadwy. Mae un ohonyn nhw’n ddyn sy’n weithiwr caled ac yn caru ei swydd, a’r llall yn swil ac yn byw bywyd unig a llwm.
Y ffilm gyntaf yw ‘Kidwelly Castle’. Mae’n sicr taw Will Gower, Saer Maen yng Nghastell Cydweli, yw seren y ffilm. Mae Will yn siarad yn angerddol iawn am y gwaith mae o’n ei wneud, ac yn dweud wrthym am hanes Gwenllian, arwres lleol sy’n arwain byddin yn erbyn y Normaniaid.
Yr ail ffilm ydy ‘The Airy Tomb’, sy’n bortead hyfryd o’r gerdd gan R. S. Thomas. Mae’r adroddwr yn adrodd hanes gwlyb Twm, enaid trist sy’n byw ac yn marw ar ei ben ei hun yn ei d? ar ochr y mynydd. Daw’r geiriau a’r delweddau at ei gilydd i roi portread atmosfferig iawn i ni o fywyd na chafodd ei fyw yn llawn.

Angharad Griffiths
Ers i mi ddod i weithio i’r archif dros bum mlynedd yn ôl, rydw i wedi dod o hyd i lawer o ffilmiau a chlipiau teledu gwych fel rhan o’m gwaith. Ond yr un sydd wastad ar fy meddwl yw ‘Baby Marred 1955-59’. Mae’r ffilm yn anhygoel – mae’n gofnod o faban yn tyfu’n blentyn bach, gyda’i chwaer gariadus a chwareus, Annes, wrth ei hochr. Ond i mi, y ffaith mai hon yw un o’r ffilmiau cyntaf a wnes i ei digido ar ôl dod yn ôl o gyfnod mamolaeth a wnaeth wneud i mi ddeall pa mor bwysig a chymaint o effaith  gall y ffilmiau hyn eu cael ar bobl. Dydw i ddim yn nabod y plant yn bersonol, ond mae’r ffilm gartref fach hon yn cyfleu’r profiad cyffredin o fod yn rhiant – y llawenydd o weld cerrig milltir yn cael eu cyrraedd – a gweld y berthynas rhwng brodyr a chwiorydd yn blodeuo. Sylweddolais na fyddai’r ffilm hon wedi golygu cymaint i mi cyn i mi ddod yn fam, felly gwnaeth hi fy nhario y gall ffilmiau eraill, na allaf gysylltu â nhw ar hyn o bryd, olygu y byd i rywun arall. Efallai y byddant yn eu hatgoffa o’u plentyndod, o swydd y roedden nhw’n arfer ei charu, neu atgofion melys o ffrindiau a theuluoedd yn y gorffennol. Yn fyr, roedd y ffilm hon yn fy atgoffa pa mor bwysig yw’r gwaith rydym ni yn ei wneud, a pham ei bod mor bwysig i ddiogelu a rhannu’r deunydd yn ein gofal.

Emma Towner
Mae’r ffilm ‘Send out your Homing Pigeons Dai’ yn dathlu barddoniaeth a cholomennod. Fel darllenydd brwd, ac un sy’n ysgrifennu barddoniaeth, fe wnes i syrthio mewn cariad gyda’r ffilm yma’n gyflym iawn ar ôl gwylio’r ychydig funudau cyntaf. Mae’n un o fy hoff ffilmiau sydd gennym yn ein casgliad oherwydd trwy ddefnyddio delweddau, mae cerddi Idris Davies yn dod yn fyw. Ynghyd â’r farddoniaeth, mae William Robinson yn rhannu hanes ei golomennod gyda ni, a thrwy wneud hynny mae’n cyffwrdd â’n calonnau gyda’i angerdd wrth ofalu am yr adar. Mae’n dweud, “Os oes gennych hobi, mae rhaid i chi ei charu!” Ac mae’n amlwg iawn fod William wrth ei fodd yn gofalu am ei golomennod.

Mark Davies
Un o’m hoff teitlau o’r casgliad ar hyn o bryd yw’r ‘First Through Train from Euston to Rhyl, 1908’.
Y ffilm meistr 35mm yn bodoli ar stoc nitrad ac fe welir dirywiad sylweddol yn y llun – patrymau organig, emwlsiwn yn pilio, difrod d?r ag ati. Ond mewn ffordd ma hyn yn ychwanegu at naws hudolus y ffilm. Beth sy’n diddori fi fwyaf yw gwynebau chwilfrydig y Rhyl a dillad swanc yr oes.
Wrth ddigido llynedd, daethom ar draws ychwaneg o fanylion i’r delweddau oedd wedi ei printio’n agos i ymyl y ffrâm ac yn ardal y trydylliadau.
Drwy chwarae gyda geomedreg camera y sganer – ymddangosodd manylion llawn yr arwydd, sy’n eistedd ar ffrynt yr injân a chadarnhau lleoliad y ffilm i ni. Mwynhewch!

AGSSC

Twitter ~ @AGSSC

Facebook ~ Archif Sgrin a Sain Cymru | Screen and Sound Archive of Wales

Mae'r cofnod hwn hefyd ar gael yn: English

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog