Blog

Cred mewn Cynydd

Casgliadau / Sgrin a Sain - Postiwyd 14-12-2020

Mae’n annhebygol y byddai ffilm sy’n hyrwyddo ysbyty heddiw yn dangos i chi ystafell y boeler neu’r tanc septig (oni bai bod gan y ddau gymwysterau gwyrdd chwyldroadol) ond mae’r ddau yn ymfalchïo yn eu lle, ynghyd â’r peirianwyr lleol, yr adran pelydr-X a ward mamolaeth Llandinam, mewn ffilm c.1942 yn apelio am arian ar gyfer Ysbyty Cenhadol Cymru Bryniau Casia yn Shillong yn nwyrain India.
Os hoffech wylio Shillong Hospital (gyda chaniatâd yr Eglwys Bresbyteraidd yng Nghymru) cysylltwch, os gwelwch yn dda, â gofyn@llgc.org.uk.

Yn yr un modd, mae Cardiff Royal Infirmary – please give generously yn darparu lluniau manwl o odro yn y Pentrebane Dairy, Sain Ffagan, sy’n cynhyrchu’r llaeth Gradd A a gyflenwir i’r ysbyty. Mae yna hefyd siotiau yn dangos bwtsierdy’r ysbyty, ei offer cynhyrchu dŵr soda a rhew a’i beiriannau torri bara a phlicio tatws, pob arloesedd modern ym 1937 pan oedd yr ysbyty’n apelio am arian ar gyfer estyniad newid.

Ar gael i’w weld ar-lein ar y BFI Player: https://player.bfi.org.uk/free/film/watch-cardiff-royal-infirmary-please-give-generously-1937-online

 

 

Mae agweddau anfeddygol a meddygol yr ysbytai yn cael sylw cyfartal, gan ddangos i gyfranwyr ariannol i ble mae eu harian yn mynd a phwysleisio pa mor bwysig yw cyfleusterau modern – ym mhob maes – ar gyfer iechyd a lles cleifion a staff.

Ond ai balchder cyn cwympo yw balchder mewn cynnydd? Mae pandemig byd-eang Covid, sy’n cyd-daro â’r cynnydd mewn eithafiaeth asgell dde, newid yn yr hinsawdd a phrotestiadau Black Lives Matter, wedi arwain at ailarchwiliad eang o bopeth sydd efallai wedi’i gymryd yn ganiataol hyd yma. Mae ffilmiau’r Archif yn adlewyrchu hanes yr amseroedd pryd saethwyd nhw – yn ddaearyddol, economaidd, cymdeithasol a diwylliannol – lle saethwyd y ffilm – ac felly maent mor agored i’w hail-werthuso ag unrhyw beth arall.

Roedd David Lloyd George, prif weinidog Prydain (1916-22), yn frwd dros ddatblygiad modern, mecanyddol ac fe’i gwelwn ar ei fferm ‘Bron-y-de’ yn Churt, Surrey, yn rhoi prawf ar ddau beiriant enfawr ym 1938. Gan ei fod yn gynhyrchydd mêl ac afalau, efallai y byddai wedi dod i edifarhau y math o gynnydd y cyfrannodd peiriannau o’r fath ato: ffermio diwydiannol.

Gweler Rotatiller a Caterpillar Tractor – Oct. and Nov. 1938 ar-lein ar y BFI Player:
https://player.bfi.org.uk/free/film/watch-rotatiller-and-caterpillar-tractor-oct-and-nov-1938-1938-online

 

 

Bu petrol “Motor Spirit” Cory yn hwb i’r defnydd o beiriannau trwm fel rhain, ac i’r cynnydd ym mherchnogaeth ceir, ac mae’r ffilm hyrwyddo Energy (1935) – gyda rhyng-deitlau Saesneg a Sbaeneg – yn dathlu glofeydd y cwmni yn ne Cymru a’i burfeydd olew ledled y byd. Bu tanwydd ffosil Cory’s yn hwb i gadw olwynion y byd diwydiannol i droi, ond mae’r pris am ddefnyddio tanwydd o’r fath yn cael ei dalu heddiw.

Ar gael i’w weld ar-lein ar y BFI Player: https://player.bfi.org.uk/free/film/watch-energy-1935-online

 

 

Anaml y defnyddiwyd ‘ma bach yn brydferth/small is beautiful’ fel is-bennawd ar gyfer cynnydd yn y byd diwydiannol ac mae’r Archif yn diogelu llawer o ffilmiau sy’n mawrygu campau enfawr o goncrit, o wneud dur, o ddyfeisgarwch dynol, o lanast amgylcheddol. Mae ffilm Jack Howells’ Mine Shaft Sinking yn olrhain gwneud “twll rhyfeddol yn y ddaear” – siafft 4 yng Nglofa Cynheidre, ger Llanelli. Dangosir y gwaith yn fanwl ac mae’r sylwebaeth yn rhoi ystadegau concritio syfrdanol y prosiect.

Os hoffech wylio’r ffilm hon cysylltwch, os gwelwch yn dda, â gofyn@llgc.org.uk.

Mae galw mawr am y Frenhines ar achlysur agor cynlluniau diwydiannol mawr fel hyn. Ar 26 Hydref 1962 roedd hi yn Llanwern, Casnewydd, ar gyfer agoriad Spencer Works newydd Richard Thomas a Baldwins, a recordiwyd yn y ffilm A Great Day. Mae’r Araith Croeso gan RTB yn cyfeirio at gael gwared ar 40 milltir o wrychoedd, defnyddio 10 miliwn o frics, gosod 39 milltir o drac rheilffordd, adeiladu 27 milltir o ffordd. Mae’n swnio’n debyg, ond ar raddfa lai, i’r cwympo coetir a gwrychoedd hynafol a cholli gwarchodfeydd natur a SSSIs ar gyfer datblygiad HS2, a hynny yn ei dro siŵr o fod yn debyg i raddfa’r difrod amgylcheddol a achoswyd er mwyn creu rhwydwaith rheilffyrdd gwreiddiol y DU (a gychwynnwyd, fel HS2, i wasanaethu buddiannau busnes). Chwarae teg iddo, mae cynrychiolydd RTB yn mynd ymlaen i nodi, “yn yr holl gynnwrf a’r dwndwr hwn, mae adar gwyllt ac elyrch wedi gwrthod gadael yr ardal ac rydym yn gadael ychydig o byllau ar y safle er eu mwynhad arbennig nhw a’n pleser ein hunain.”

Ar gael i’w weld ar-lein ar y BFI Player: https://player.bfi.org.uk/free/film/watch-a-great-day-1962-online

 

 

Gweler hefyd Port Talbot’s Royal Day sydd yn achlysur mawr ym mhob ystyr. Ar gael i’w weld ar-lein ar y BFI Player:
https://player.bfi.org.uk/free/film/watch-port-talbots-royal-day-1970-online

Fel yr adar gwyllt ac elyrch Casnewydd, mae draenogod yn fach ac yn hardd ac angen help. Maent yn dirywio mewn ardaloedd gwledig a threfol am amryw o resymau a achoswyd gan fodau dynol, felly rydym yn falch o gael cofnod hudolus o un a ffilmiwyd gan y ffermwr Ion Trant, ym Mhowys – A Prickly Visitor at Maesmawr Hall, Welshpool. Fe’i gwelir wedi cyrlio i fyny, mewn siot agos, ac yn cael ei annog i ymagor trwy chwifio ŵy wedi’i ferwi o dan ei drwyn.

Ar gael i’w weld ar-lein ar y BFI Player: https://player.bfi.org.uk/free/film/watch-a-prickly-visitor-at-maesmawr-hall-welshpool-1956-online

 

 

Mary Moylett, Catalogydd (Ffilm) Archif Sgrin a Sain

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog