Blog

Postiwyd - 24-03-2016

Casgliadau / Heb ei gategoreiddio

Beibl Mari Jones: Un o drysorau cudd y Llyfrgell

Hyfryd oedd gweld Beibl Mari Jones yn dychwelyd i’r Bala yn ddiweddar i gael ei ddangos i blant ysgolion cynradd a’i arddangos yng nghanolfan Byd Mary Jones. Mae’r Beibl hwnnw fel arfer yn cael ei gadw yn Archif Cymdeithas y Beibl ym Mhrifysgol Caergrawnt, a rhoir lle pwysig i stori Mari Jones yn hanes sefydlu’r Gymdeithas honno.

Ydych chi’n gyfarwydd â stori Mari Jones? Ac oeddech chi’n gwybod bod ‘Beibl Mari Jones’ hefyd i’w gael yng nghasgliadau’r Llyfrgell Genedlaethol? Ar yr olwg gyntaf, does dim byd i awgrymu cysylltiad rhwng yr hen Feibl hwn a Mari Jones. Mae’r dystiolaeth allweddol i’w chanfod mewn llythyr byr sy’n esbonio ei gefndir …

Pwy oedd Mari Jones?

Mae stori Mari Jones wedi ei hadrodd droeon dros y blynyddoedd. Dyma’r ferch 15 oed, yn y flwyddyn 1800, a gerddodd tua 25 milltir yn droednoeth o’i chartref yn Llanfihangel-y-Pennant, ger Dolgellau, i’r Bala er mwyn prynu copi o’r Beibl gan y Parchedig Thomas Charles.

Dywedir bod taith Mari wedi cael cymaint o argraff ar Thomas Charles fel iddo gynnig i’r Religious Tract Society bod cymdeithas yn cael ei sefydlu i ddarparu Beiblau i Gymru. Cyfrannodd ei stori tuag at ysbrydoli’r mudiad a arweiniodd  a’r sefydlu Cymdeithas y Beibl ym 1804.

Mwy nag un ‘Beibl Mari Jones’?

Sut felly y gellir galw hwn yn ‘Feibl Mari Jones’ hefyd? Mae’n ymddangos bod mwy nag un ohonynt: mae’r llythyr sy’n ymwneud â’r Beibl hwn yn cefnogi’r gred bod Mari wedi prynu tri chopi o’r Beibl wedi iddi gyrraedd y Bala, un iddi ei hun (sef yr un a fu yn y Bala yn ddiweddar) a dau arall i’w rhoi i aelodau eraill o’r teulu.

Mae’r llythyr yn dweud bod hwn yn un o’r tri Beibl y rhoddodd Thomas Charles i Mari Jones, yr un y rhoddodd hithau i Lydia Williams. Mae awdur y llythyr, Lizzie Rowlands, hefyd yn esbonio sut y daeth y Beibl i’w meddiant: bod Lydia Williams wedi ei roi iddi pan oedd ar wely ei angau, a bod hithau wedyn wedi ei roi i’r Dr Lewis Edwards, Prifathro Coleg y Methodisitiaid Calfinaidd yn y Bala.

Tybed felly beth ddigwyddodd i’r trydydd ‘Beibl Mari Jones’?

Mae casgliadau’r Llyfrgell Genedlaethol yn cynnwys dros 6 miliwn o lyfrau, dros 1.5 miliwn o fapiau, 950,000 o ffotograffau, 250,000 awr o ffilm a theledu, 150,000 awr o raglenni radio a sain, 50,000 o ddarluniau ynghyd â’r casgliad archifol mwyaf yng Nghymru.

Mae trysorau lu i’w canfod yn y casgliadau hyn a chymaint mwy i’w ddarganfod yma.

 

Dr Dafydd Tudur, Rheolwr Isadran Mynediad Digidol

 

Mae'r cofnod hwn hefyd ar gael yn: English

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog