Blog

Postiwyd - 05-02-2018

Arddangosfeydd / Casgliadau

Teithiwr Chwilfrydig: Thomas Pennant a’r ‘Daith Gartref’

“I beg to be considered not as a Topographer but as a curious traveller willing to collect all that a traveller may be supposed to do in his voyage”

 

Ym mis Mai 1773 ysgrifennodd y naturiaethwr Thomas Pennant o Neuadd Downing, Sir y Fflint, am ei gynlluniau i gynhyrchu llyfr o ‘travels at home’. Daeth y gwaith hwnnw i olau dydd dan y teitl Tours in Wales, a gyhoeddwyd mewn tair cyfrol rhwng 1778 ac 1783. Roedd yn waith arloesol a thra dylanwadol, a fyddai’n parhau i siapio syniadau pobl am Gymru am ganrif a rhagor.

Roedd Pennant eisoes yn adnabyddus yn rhyngwladol erbyn i’r Tours ymddangos. Gwyddai pobl amdano fel awdur y British Zoology a ddarluniwyd mor gywrain, fel un a ohebai’n gyson â rhai o naturiaethwyr mawr Ewrop y ddeunawfed ganrif (yn cynnwys y Comte de Buffon a Carl Linnaeus), ac fel arloeswr anturus y ddwy daith i’r Alban a ysbrydolodd Dr Samuel Johnson a James Boswell a’u Journey to the Western Isles. Llwyddodd partneriaeth Pennant â’r artist Moses Griffith i ddwyn golygfeydd yng Nghymru ac yn yr Alban i sylw cynulleidfa cryn dipyn yn ehangach, ac i symbylu cannoedd lawer o bobl i ymgymryd â theithio gartref drostynt eu hunain.

Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn gartref i gasgliad helaeth o weithiau cyhoeddedig ac o lawysgrifau Pennant, yn ogystal â llawer o luniau dyfrlliw Moses Griffith. Bydd rhai o’r rhain yn cael eu harddangos yn Ystafell Summers rhwng 5 a 9 Chwefror 2018. Mae prosiect y ‘Teithwyr Chwilfrydig’, sy’n cael ei gynnal ar y cyd rhwng Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a Phrifysgol Glasgow dan nawdd yr AHRC, wedi bod yn twrio yn yr archif ryfeddol hon gan ddod wyneb yn wyneb â phleserau (a thrychinebau!) y profiad o deithio yng Nghymru a’r Alban yn y ddeunawfed ganrif a’r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Dyma ddechreuadau twristiaeth fodern – ac mae cynhysgaeth gymhleth Pennant yn dal i fod gyda ni heddiw.

I ddarganfod mwy am y prosiect, gw. http://curioustravellers.ac.uk/cy

Mary-Ann Constantine (Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru)

Mae'r cofnod hwn hefyd ar gael yn: English

Tagiau:

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog