Blog

Postiwyd - 11-03-2019

Casgliadau

Charles Darwin, cylchoedd y tylwyth teg a blu-tack

Mae Wythnos Gwyddoniaeth yn rhedeg o’r 8fed i’r 17eg o Fawrth 2019. Fel cyfraniad, dyma dri llythyr gan Charles Darwin, y naturiaethwr, daearegwr a’r biolegydd, a gyhoeddodd ar y cyd gydag Alfred Russel Wallace eu damcaniaethau ar esblygiad drwy ddetholiad naturiol yn y Linneaen Society yn 1858. Yn anffodus, tra bod dau o’r tri llythyr yn trafod gwaith ymchwil Darwin, nid yw’r un yn perthyn i’r Syniad Mawr:

 

Mae’r cyntaf yn dudalen olaf llythyr gan ysgrifennydd, wedi’i arwyddo gan Darwin, sy’n cynnwys amserau trên a threfniadau ar gyfer cwrdd â’r derbynnydd di-enw. (NLW, Dolaucothi L 5984).

Yn ail, ceir llythyr dyddiedig 10 Gorffennaf 1875 a ysgrifenwyd at dderbynnydd di-enw, eto wedi’i arwyddo’n unig gan Darwin, yn meddwl am haint, ac yn gofyn os yw cylchoedd y tylwyth teg yn dechrau o bwynt canolog ac yn lledaenu tuag allan, neu os ydynt yn cychwyn fel cylchoedd. Yn ogystal, holir os yw’n hysbys ar beth mae’r myseliwm yn bodoli. (NLW, SA/CR/219). Mae’r llythyr yma yn amlwg, a’r eraill o bosib, yn rhan o gasgliad llofnod. Mae rhai o’r llythyrau eraill yn y casgliad, gan gynnwys un gan Charles Dickens, wedi’i fframio, gyda’r fframiau yn dangos ôl blu-tack. Cyn i’r llythyrau cael eu derbyn i’r Llyfrgell, wrth gwrs!

Mae’r llythyr olaf wedi’i dyddio 22 Hydref 1880 at Thomas Henry Thomas (‘Arlunydd Penygarn’, 1839-1915), artist ac aelod gweithgar o Gymdeithas Naturiaethwyr Caerdydd. Ynddo, mae Darwin yn diolch i Thomas ac i’r Athro Schaefhausen am y ffotograffau diddorol a bod Thomas wedi bod yn lwcus i ddarganfod olion traed mor dda. (NLW MS 3127C, rhif 12).

Mae’r tri llythyr wedi’u cynnwys ym Mhrosiect Gohebiaeth Darwin Prifysgol Caergrawnt.

Mae gan y Llyfrgell hefyd sawl llythyr gan Alfred Russel Wallace yn y casgliad. Rhywbeth am flog arall rhywdro efallai.

 

Stephen Benham
Archifydd Cynorthwyol

Mae'r cofnod hwn hefyd ar gael yn: English

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog