Blog

Postiwyd - 14-09-2018

Casgliadau / Digido

Datgelu’r Gwrthrychau: Llyfrau Coginio a Ffordd o Fyw

Ym mis Hydref eleni bydd y Llyfrgell yn rhannu nifer o eitemau ychwanegol o’i chasgliadau ar Europeana Collections, sef llwyfan ddiwylliannol ddigidol Ewropeaidd. Fel rhan o’r prosiect ‘The Rise of Literacy’ mae’r Llyfrgell yn cydweithio â 12 sefydliad Ewropeaidd er mwyn olrhain datblygiad llythrennedd yn Ewrop. Yn y gyfres flog wythnosol -‘Datgelu’r Gwrthrychau‘, bydd rhai o gyfraniadau’r Llyfrgell yn cael eu datguddio fesul thema.

Yr wythnos hon, llyfrau coginio a ffordd o fyw sy’n mynnu ein sylw. Dyma ddetholiad o eitemau fydd yn cael eu digido a’u cyfrannu yn sgil y prosiect.

 

Augusta Hall – Good cookery illustrated. And recipes communicated by the Welsh hermit of the cell of St. Gover, with various remarks on many things past and present (1867)

Noddwraig hael o ddiwylliant gwerinol Cymreig oedd Augusta Hall, neu Arglwyddes Llanofer. Cyfres o straeon a ryseitiau Cymreig a geir yn ei chyfrol ‘Good cookery illustrated’. Strwythurwyd y gwaith ar ffurf deialog, rhwng teithiwr yn ymweld â Llanofer a meudwy o’r ardal.

Thomas, Thomas – Llyfr Coginio a Chadw Tŷ (1880)

Gweinidog Wesleaidd ac awdur amrywiol oedd Thomas Thomas. Cynhyrchodd nifer o lyfrau poblogaidd ac roedd ‘Llyfr Coginio a Chadw Tŷ’ yn arbennig o lwyddiannus. Roedd y llyfr hwn wedi ei anelu at fenywod Cymru. Ei brif nod oedd dysgu’r wraig Gymreig sut i baratoi a choginio bwyd blasus a maethlon. Llyfr cyfeirio ydoedd i’r gogyddes ddibrofiad, fel y noda’r awdur wrth gyfiawnhau manylder llethol ei gyfarwyddiadau. Rhoddwyd cyfarwyddiadau ar sut i drefnu’r aelwyd er mwyn sicrhau cartref iach a chysurus ar gyfer yr uned deuluol. Roedd yr awdur yn argyhoeddedig mai diffygion ynghylch y cartref a yrrai gwŷr i’r dafarn.

Thomas, Thomas – Llyfr pawb ar bob-peth: sef, y ffordd oreu i gyflawni holl ddyledswyddau, ac i gyfarfod a holl amgylchiadau bywyd cyffredin (1880)

Roedd ‘Llyfr pawb ar bob-peth’ hefyd ymysg rhai o weithiau mwyaf poblogaidd Thomas Thomas. Cyfrol fechan o gyfarwyddiadau i ‘bawb ar bob-peth’ ydoedd. Fe’i hanelwyd at gynulleidfa eang ac amrywiol. I’r dyn ifanc, cyflwynwyd cyfarwyddiadau ar sut i ddarllen ac ysgrifennu, esboniwyd y cod ymddygiad derbyniol, fe’i cynghorwyd ar sut i wisgo’n daclus a dewis gwraig addas. I’r ferch ifanc rhoddwyd cyfarwyddiadau manwl ar sut i lanhau a chadw gwisgoedd. I’r pâr ifanc awgrymwyd sut i ddewis, prynu ac adeiladu tŷ, trefnu’r cartref a llywodraethu’r teulu. I’r ffarmwr a’r amaethwr cafwyd argymhellion ar sut i drin y tir, magu stoc a sicrhau cynnyrch o’r radd flaenaf.

Eisiau darllen mwy o gofnodion o’r gyfres hon? Gweler isod:

Elen Hâf Jones – Swyddog Prosiectau Mynediad Digidol

Crëwyd y cofnod yma fel rhan o brosiect ‘The Rise of Literacy’, Europeana

Mae'r cofnod hwn hefyd ar gael yn: English

Tagiau: ,

Comments are closed.

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog