Blog - Heb ei gategoreiddio

Postiwyd - 23-08-2018

Heb ei gategoreiddio

Golwg cyntaf ar wefan newydd y Bywgraffiadur

Mae’r Llyfrgell wedi rhoi mynediad i fersiwn Alffa o wefan newydd y Bywgraffiadur, gan roi cip o’r newidiadau y gallwn ddisgwyl eu gweld pan fydd yn cael ei lansio yn yr hydref.

Dyma gefndir y prosiect, crynodeb o’r hyn y gallwch ddisgwyl ei weld ar y wefan Alffa, a sut y gallwch ein helpu gyda datblygiad y wefan newydd dros yr wythnosau nesaf.

Y Bywgraffiadur Cymreig

Mae gwefan y Bywgraffiadur Cymreig yn cynnwys bron i 5,000 o fywgraffiadau dynion a menywod sydd wedi gwneud cyfraniad nodedig i fywyd Cymru a thu hwnt. Ymddangosodd ar ffurf cyfrolau print yn gyntaf, ac mae eu cynnwys wedi bod ar gael trwy’r wefan ers ei lansiad yn 2003.

Trwy gydweithio rhwng Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a’r Llyfrgell Genedlaethol, a chefnogaeth Cymdeithas y Cymmrodorion, mae erthyglau newydd wedi’u hychwanegu i’r adnodd ers iddo droi yn ddigidol.

Y wefan bresennol

Mae gwefan bresennol y Bywgraffiadur yn galluogi defnyddwyr i:

  • chwilio yn ôl enw person
  • chwilio allweddair (holl destun yr erthyglau)
  • pori trwy gyfenwau’r unigolion sydd ynddo yn nhrefn y wyddor.

Mae erthyglau ar ffurf testun, gyda rhai ohonynt yn cynnwys darlun(iau) o’r unigolyn.

Mae gwerth a phwysigrwydd y Bywgraffiadur fel adnodd i Gymru a’i phobl wedi’i gadarnhau yn Nghynllun Strategol y Llyfrgell ar gyfer 2017-2021, Cof y Genedl: Llunio’r Dyfodol, a chanlyniad hynny yw’r prosiect hwn i ddiweddaru a diwygio’r wefan. Gwnaed y prosiect yn bosibl gyda chymorth ariannol Ymddiriedolaeth Colwinston a’r Llyfrgell Genedlaethol, a’n nod yw lansio’r wefan newydd yn nhymor yr hydref.

Beth sy’n wahanol am y wefan Alffa?

Prototeip yw’r wefan Alffa a’i phwrpas yw sicrhau bod ffwythiannau yn gweithio fel y dylent. Nid yw wedi’i wisgo â dyluniad newydd ar hyn o bryd, ac nid yw holl erthyglau’r wefan bresennol wedi’u hychwanegu iddi eto.

Er hynny, mae’r fersiwn hon yn cynnig rhai ffwythiannau newydd sydd werth eu nodi:

  • Dull mwy soffistigedig o chwilio sy’n nodi os yw enw wedi’i grybwyll mewn erthyglau eraill yn ogystal â bod yn destun erthygl ei hun.
  • Y gallu i hidlo eich canlyniadau yn ôl rhywedd, awdur yr erthygl, categori thematig ac iaith yr erthygl.
  • Y gallu i bori trwy awduron yr erthyglau er mwyn darllen eu cyfraniadau hwy yn unig.
  • Lle mwy amlwg ar y dudalen flaen i erthyglau newydd.
  • Cyflwyno erthygl nodweddol (featured article)
  • Blwch ‘ffeithiau allweddol’ yn yr erthyglau

Pa nodweddion newydd eraill allwn ni ddisgwyl eu gweld?

Bydd nodweddion newydd eraill yn cynnwys:

  • Deunydd fideo yn ogystal a darluniau
  • Dull o gasglu rhoddion/nawdd i’r Bywgraffiadur
  • Gwybodaeth ynglyn â sut i ddyfynnu erthyglau

Agwedd arall hanfodol o’r wefan newydd fydd sicrhau ei bod yn addasu yn effeithiol ar gyfer defnydd ar ffonau symudol.

Beth am ddyluniad newydd y wefan?

Mae’r dyluniad ar gyfer y wefan newydd yn cael ei ddatblygu ar hyn o bryd. Mae dolenni i’r dyluniadau cychwynnol i’w cael ar dudalen flaen y fersiwn Alffa.

Y bwriad yw cyflwyno dyluniad sy’n fwy trawiadol a chyfoes yr olwg, tra hefyd yn cadw at y lliw coch cyfarwydd.

Sut allwch chi helpu?

Byddem yn ddiolchgar iawn pe baech yn dechrau gwneud defnydd o’r wefan Alffa, a rhoi gwybod i ni:

  • a oes unrhyw beth nad yw’n gweithio fel y dylai, neu fel y byddech yn ei ddisgwyl?
  • beth arall hoffech chi i wefan y Bywgraffiadur ei wneud?

Gallwch anfon eich sylwadau, awgrymiadau neu gwestiynau at ybc@llgc.org.uk neu gysylltu â ni trwy’r cyfrif Twitter @Bywgraffiadur

 

Dr Dafydd Tudur

Pennaeth Isadran Mynediad Digidol

Postiwyd - 09-07-2018

Heb ei gategoreiddio

Gwenyn yn yr archifau

Oeddech chi’n gwybod bod gennyn ni casgliad mawr o bapurau yn gysylltiedig â’r byd  gwenyn yn cael ei gadw yma yn y Llyfrgell?

Ffurfiwyd yr ‘International Bee Research Association’ yn 1949, yn wreiddiol fel y ‘Bee Research Assocation’, ac mae ei archif yn ymgorffori casgliad cynharach yr ‘Apis Club’ (yn weithredol 1919-1951). Gaeth y ‘Bee Research Association’ ei sefydlu yn Hull gan y gwyddonydd gwenyn Dr Eva Crane, cyn symud yn y pen draw i Ffordd y Gogledd, Gaerdydd. Amcanion y gymdeithas, sydd dal yn weithredol, oedd hysbysu werth gwenyn gan ddarparu gwybodaeth ar wyddoniaeth gwenyn, ac mae’n awr un o’r prif awdurdodau ar wenyn a chadw gwenyn yn y byd.

Mae’r archif ‘IBRA’ yn eang, yn cynnwys dogfennau yn cwmpasu’r cyfnod c.1876-2004 ac yn cynnwys hefyd y rhai sy’n ymwneud â chyhoeddi’r cylchgrawn chwarterol Bee World. Roedd llawer o’r cofnodion cynharach yn perthyn i’r ‘Apis Club’ a’r ‘British Beekeepers Association’, ac yn cynnwys gohebiaeth, adroddiadau, cofnodion cyfarfod, a phapurau cynhadledd. O ddiddordeb arbennig yw’r casgliad mawr ‘IBRA’ o bapurau ymchwil sy’n dyddio o 1880-1988, yn siartio’r datblygiad a’r blaenoriaethau newidiol o ymchwil gwenyn dros ganrif.

Mae hefyd gan y casgliad rhai eitemau mwy unigryw, un nodedig yw copi o lythyr i sylfaenydd ‘IBRA’ Dr Crane oddi wrth y dringwr a’r gwenynwr brwdfrydig Sir Edmund Hillary. Mae Hillary yn nodi yn ystod ei thaith lwyddiannus i ddringo Everest yn 1953, roedd y tîm yn falch iawn i ddarganfod sawl pot o fêl wedi ei adael ar y mynydd gan daith flaenorol, gan fod yn anffodus nid oedd mêl ar y rhestr swyddogol o gyflenwadau’r daith.

Gallir chwilio ac archebu’r  archif ’IBRA’ trwy gatalog y Llyfrgell.

Postiwyd - 26-06-2018

Casgliadau / Digido / Heb ei gategoreiddio / Ymchwil

Papurau Newydd Cymru Arlein – Ysgrifennu ‘Notorious’

Dyma gofnod gwadd gan Anthony Rhys.

Mae croeso i chi gynnig cofnodion i’w hystyried yn y Gymraeg neu’r Saesneg. Mae’n rhaid i bob cofnod ymwneud â gwaith neu gasgliadau’r Llyfrgell, yr iaith Gymraeg neu Gymru. Rydym yn cadw pob hawl golygu dros unrhyw gofnodion a gyhoeddir. Danfonwch eich cofnodion trwy’r Gwasanaeth Ymholiadau os gwelwch yn dda.

Dwy flynedd yn ôl dechreuais y gwaith ymchwil ar gyfer ysgrifennu hanes dwy stryd yng Nghaerdydd, sef Stryd Charlotte a Lôn Whitmore, ardal enwog am ei phuteindai, ei thafarndai, a’i thai llety. Prosiect celf oedd y gwaith ar y dechrau, ond datblygodd yn gyflym i fod yn llyfr llawn o’r enw ‘Notorious’ sy’n dilyn bywydau tri deg o bobl ar y ddwy stryd hyn dros gyfnod o dri deg mlynedd.

Ni fyddai’r llyfr wedi bodoli oni bai fy mod wedi gallu defnyddio Papurau Newydd Cymru Ar-lein i chwilio am gynifer o enwau a lleoedd dros gyfnod mor eang. Rwy’n amcangyfrif bod 60% o’r ffynonellau a ddefnyddiais ar gyfer y llyfr wedi dod o’r wefan hon.

Ni fyddai wedi bod yn bosibl i mi adrodd storïau bywydau’r bobl yn y llyfr heb ddefnyddio Papurau Newydd Cymru Ar-lein. Byddai chwilio â llaw drwy gofnodion ar ficroffish wedi cymryd chwe mis o weithio 9 tan 5 yn ddyddiol. Amhosibl fyddai i rywun sydd hefyd yn gweithio’n feunyddiol ymroi cymaint o’i hamser. Allweddol hefyd oedd y gallu i ddychwelyd at y ffynonellau dro ar ôl tro i ymchwilio enwau a thrywyddion newydd fel y byddent yn dod i’r golwg. Heb fynediad parhaus i wefan Papurau Newydd Cymru Ar-lein ni fyddwn wedi medru adrodd hanesion y bobl hyn.

Anthony Rhys

Blog Anthony Rhys: Two Notorious Cardiff Streets: Charlotte Street and Whitmore Lane 1841-1870

Postiwyd - 02-04-2018

Casgliadau / Collections / Heb ei gategoreiddio

Llyfryn Cymraeg yn dod adref o’r Cyfandir

Dim yn aml mae llyfrau Cymraeg cynnar yn troi i fyny yn yr Iseldiroedd. Ond dyna a ddigwyddodd yn Ionawr pan gefais alwad ffôn annisgwyl gan lyfrwerthwr yn Enschede yn nwyrain y wlad honno. Dywedodd bod ganddo lyfryn yn Gymraeg wedi’i argraffu yn 1784, ac nad oedd yn ymwybodol o gopïau ohono yn unrhywle arall.

Derbyniais fanylion y llyfryn trwy e-bost gan y llyfrwerthwr. Mae’r teitl yn llenwi tudalen gyfan, fel roedd yn arferol yn y 18fed ganrif, ond mae’n dechrau Ymadrodd newydd ar glefydau potatws. Llyfryn o 19 tudalen ydyw “gan blannwr neu osodwr potatws” yn rhoi cyngor sut i rwystro gwahanol glefydau sy’n gallu effeithio ar datws. Mae’r llyfryn hyd yn oed yn cynnwys darlun yn dangos y ffordd orau i’w plannu. Cafodd y llyfryn ei argraffu yn “Caerlleon”, hynny yw yng Nghaer, gan William Read a Thomas Huxley.

 

Sieciais y manylion yn erbyn Libri Walliae: a catalogue of Welsh books and books printed in Wales 1546-1820 a gweld y cyhoeddiad wedi’i restru yno. Wrth chwilio ein catalogau darganfyddais nad oedd copi eisoes yn y Llyfrgell, felly es ati i’w brynu.

Mae’r llyfryn bach hwn yn rhoi cipolwg o’r fath broblemau oedd yn poeni’r Cymry yn economi amaethyddol y 18fed ganrif. Ond tybed sut aeth draw i’r Iseldiroedd?

 

Timothy Cutts

Llyfrgellydd Llyfrau Prin

Postiwyd - 25-12-2017

Heb ei gategoreiddio

5 Adnodd Hanes Teulu

Nadolig Llawen a Blwyddyn Newydd Dda! Mae adeg y gwyliau yn draddodiadol yn adeg lle mae teuluoedd yn mynd at ei gilydd ac yn hel atgofion. Yn aml gwelwn gynnydd yn y nifer o ymholiadau achyddol ar ddechrau blwyddyn oherwydd bod rhai wedi eu hysgogi i ddechrau ymchwilio i hanes y teulu. Wel, dyma fi yn nodi pum adnodd ar gael yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru i’ch rhoi ar ben ffordd. Os ydych yn dilyn @DarllenLLGC ar Twitter ma na lawer mwy o adnoddau wedi eu nodi yn ein calendr Adfent, cymrwch olwg.

1. Mae’r ffordd yr ydym yn cael mynediad at y Cyfrifiad, Cofrestri Plwyf, Cofrestri Etholiadol, Cofrestri Ysgolion, Cofrestr 1939 a llawer mwy wedi newid cryn dipyn dros y blynyddoedd, gan fod cwmnïau masnachol megis Findmypast ag Ancestry yn rhoi mynediad drwy danysgrifiad. Gellir cael mynediad i’r ddau wefan yn rhad ag am ddim o fewn adeilad y Llyfrgell.

2. Ydych wedi ystyried ymuno gyda Chymdeithas Hanes Teulu? Mae cylchgronau a chyhoeddiadau rhai Cymru ar gael ar y Silffoedd Agored yn Ystafell Ddarllen y De, maent yn nodweddiadol am drawsgrifio cofnodion cerrig beddau a gwybodaeth na cheir yn aml yn unlle arall.

3. Beth am chwilio ein casgliadau i weld os oes ymysg ein rholiau achau un yn ymwneud â’ch teulu neu os oes rhywun wedi ymchwilio ac ysgrifennu am eich cyndeidiau efallai mewn erthygl, mewn papur newydd neu lyfr?

4. Does dim rhaid bod yn gyfoethog i adael ewyllys, ydych chi wedi ystyried chwilio ein cronfa ewyllysiau ar-lein hyd at 1858 i weld os oes aelodau o’r teulu wedi gadael un?  Cofiwch fod gyda ni gopïau o ewyllysiau o 1858 hyd at 1940 mewn rhai achosion nad oes mynediad ar-lein iddynt.

5. Os ydych wedi bod yn ymchwilio ac wedi dod lan yn erbyn wal a methu mynd ymhellach neu am ddechrau ymchwilio a ddim yn gwybod lle i ddechrau, beth am ddod i un o Sesiynau Gwybodaeth ar Hanes Teulu? Gellir arbed lle arlein, sesiwn hanner awr gydag aelod o staff i helpu chi ymhellach ac i roi chi ar ben ffordd. Gallwch hefyd gysylltu â’r Gwasanaeth Ymholiadau am gymorth pellach.

Postiwyd - 04-12-2017

Casgliadau / Heb ei gategoreiddio

Cell Angel: Trosglwyddo archif Menna Elfyn i’r Llyfrgell

O’r bywyd cyhoeddus i’r bywyd preifat, mae archif llenor yn gyfuniad o ddau begwn. Ar un llaw mae gwaith beirdd a llenorion yn gyhoeddus iawn, yn cael eu hargraffu a’u cyhoeddi, eu darllen yn gyhoeddus, a’u darlledu. Yn achos Menna Elfyn maent yn cael eu cyfieithu i nifer o ieithoedd, a hithau yn rhoi darlleniadau ac yn siarad am ei gwaith ar draws y byd. Ond ar y llaw arall ceir hefyd dystiolaeth o’r preifat a’r personol, y nodiadau cychwynnol ar gyfer drama neu gantata, drafft cyntaf o gerdd yn blaguro, a gohebiaeth rhwng teulu a chyfoedion am eu bywyd a’u gwaith.


Braf yw adrodd fod archif Menna Elfyn  wedi ei diogelu yn y Llyfrgell Genedlaethol ar gyfer ymchwilwyr y dyfodol. Mae’n archif sy’n adlewyrchu nifer o ddigwyddiadau arwyddocaol ein cyfnod diweddar yng Nghymru, am i’r bardd fod yn rhan o ymgyrchoedd dros yr iaith Gymraeg, yn erbyn apartheid a gyda merched Comin Greenham.   Ac wrth yrru nôl o Gaerfyrddin i Aberystwyth, roeddwn yn ymwybodol wrth basio mast Blaenplwyf fod llythyrau rhyngddi a’i gŵr Wynford James a garcharwyd am ei ran yn yr ymgyrch ddarlledu yn un o’r bocsys lliwgar yng nghefn y car.

Mae’r archif yn cynnwys llyfrau nodiadau, gohebiaeth, drafftiau o sgriptiau, ffeiliau yn ymwneud â chomisiynau a phrosiectau amrywiol, adolygiadau a nifer o weithdai ysgrifennu creadigol. Ymhlith y gohebwyr mae nifer o feirdd a llenorion amlwg Cymru a thu hwnt (R. S. Thomas, Emyr Humphreys, Iwan Llwyd, Hywel Teifi Edwards, Bobi Jones a Meredydd Evans..). Mae’n ategu’r casgliad ardderchog o archifau llenorion sydd yma gan ychwanegu cangen arall at y ‘teulu’ o archifau sydd yma yn adlewyrchu’r gwead difyr rhwng beirdd a llenorion megis Gillian Clarke, Gwyneth Lewis, Nigel Jenkins ac eraill. Gwir werth archif lenyddol yw medru gweld tu hwnt i’r rhes o gyfrolau cyhoeddedig ar silff i ddeall y broses greadigol, ac i ddod ar draws yr annisgwyl. Yn yr achos yma i weld perthynas arbennig Menna Elfyn gyda’i chyfieithwyr (e.e. Tony Conran, Joseph Clancy a Nigel Jenkins ), ei diddordeb ers dyddiau ysgol mewn gosod geiriau i gerddoriaeth, a’r holl lenorion ac artistiaid y bu hi’n cydweithio mor greadigol gyda hwy dros y blynyddoedd.

Nia Mai Daniel

Postiwyd - 29-09-2017

Heb ei gategoreiddio

Prosiect newydd i olrhain hanes llythrennedd yn Ewrop

Sut mae testun ysgrifenedig wedi siapio ein byd dros y canrifoedd? Dyma’r thema fydd yn cael ei thrin a’i thrafod gan brosiect newydd Europeana ‘The Rise of Literacy’, gyda Llyfrgell Genedlaethol Cymru (LlGC) ymhlith y partneriaid fydd yn cydweithio i’w gyflawni. Gyda chymorth ariannol gan y Comisiwn Ewropeaidd, bydd ‘The Rise of Literacy’ yn adrodd hanes esgyniad llythrennedd trwy lygad traws-Ewropeaidd.

Yr wythnos ddiwethaf, roeddwn i ym mhrif swyddfa Sefydliad Europeana yn Koninklijke Bibliotheek, sef llyfrgell genedlaethol yr Iseldiroedd yn yr Hâg, i ddechrau ar y prosiect newydd. Mae Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn un o 13 partner o wledydd ar draws Ewrop fydd yn gweithio gyda’i gilydd i ddigido, rhannu a churadu deunydd digidol sy’n berthnasol i’r thema ar lwyfan Europeana Collections.

Europeana yw llwyfan diwylliant digidol Ewrop, a’r flwyddyn nesaf bydd yn dathlu ei phen-blwydd yn ddeg oed. Ers ei lawnsio yn 2008, mae nifer y gwrthrychau sydd ar gael ar y llwyfan wedi cynyddu ddengwaith o 4.5 miliwn i 50 miliwn. Mae LlGC wedi gweithio gydag Europeana ar brosiectau eraill dros y blynyddoedd, gan roi mynediad trwy’r llwyfan i rai o’n casgliadau digidol mwyaf adnabyddus, gan gynnwys casgliadau ffotograffig Geoff Charles a John Thomas a chasgliad tirluniau Cymru. Rydym hefyd wedi cyfrannu i brosiectau EuropeanaTravel, EuropeanaCloud a Europeana280.

Daeth y cyfarfod yn yr Hâg â phartneriaid y prosiect ynghyd am y tro cyntaf, ac yn eu plith roedd sefydliadau diwylliannol o’r Alban, Latfia, yr Eidal, Slofenia, Groeg, Portiwgal, yr Almaen, yr Iseldiroedd, Ffrainc a Serbia, yn ogystal â thîm Europeana. Hyd yn oed yn y cyfnod cynnar hwn, gallwn weld sawl trywydd y gellid ei ddilyn a’r straeon a allai ddod i’r amlwg trwy’r prosiect.

Nod y prosiect hwn yw creu, datblygu a hyrwyddo cynnwys golygyddol perthnasol i thema esgyniad llythrennedd yn Ewrop.

Fel partner yn y prosiect, bydd LlGC yn rhannu cannoedd o wrthrychau perthnasol, yn amrywio o lawysgrifau canoloesol i weithiau argraffiedig cynnar a phapurau newydd y bedwaredd ganrif ar bymtheg, fel y gellid eu darganfod a’u harddangos ochr yn ochr â deunyddiau tebyg o rannau eraill o Ewrop.

Bydd y gwrthrychau digidol hyn yn cael eu defnyddio i ddehongli’r thema, gan arwain at greu casgliadau, arddangosfeydd, orielau a chofnodion blog, a thrwy hynny yn cael eu gweld yng nghyd-destun ehangach diwylliant Ewrop a’u cyflwyno i gynulleidfaoedd newydd.

Y cam nesaf fydd cynllunio, dethol a churadu casgliadau digidol a fydd ar gael i’r cyhoedd o wanwyn 2018 ymlaen.

Am ragor o wybodaeth ynghylch prosiect ‘The Rise of Literacy’ a’r cyfarfod cychwynnol yn yr Hâg, darllenwch y cofnod blog hwn gan Nicole McNeilly, Golygydd Casgliadau i Sefydliad Europeana.

Dr Dafydd Tudur

Pennaeth Isadran Mynediad Digidol

Postiwyd - 22-09-2017

Heb ei gategoreiddio / Newyddion a Digwyddiadau / Ymchwil

Edrych nôl ar Refferendwm ’97 drwy ddefnyddio adnoddau electronig y Llyfrgell

Yr wythnos hon, mae ugain mlynedd ers refferendwm Cymru, a arweiniodd at ddatganoli a chreu Cynulliad Cenedlaethol i Gymru. Penderfynais ymchwilio yn nhanysgrifiadau ar-lein amrywiol y Llyfrgell am yr achlysur hanesyddol hwn (*Er mwyn cael mynediad i’r adnoddau hyn o’r tu allan i adeilad y Llyfrgell bydd rhaid defnyddio eich tocyn darllen. Os nad oes gennych docyn darllen gallwch gofrestru ar-lein yn hawdd iawn yma).

.
Er bod cefnogaeth i ddatganoli yn isel pan gynhaliwyd y refferendwm gyntaf yn 1979, dros y degawd a hanner nesaf arweiniodd y tirwedd gwleidyddol ac economaidd at alwadau am ail refferendwm. O ganlyniad, addawodd y blaid Lafur ail refferendwm yn eu maniffesto yn 1992, ac ar ôl eu buddugoliaeth yn etholiad cyffredinol 1997, dechreuodd y gwaith paratoi.

.

Drwy’r Ddeddf Refferenda (Yr Alban a Chymru) gofynnwyd i bleidleiswyr os oeddent o blaid datganoli ar gyfer yr Alban a Chymru. Dadansoddodd lawer o sylwebwyr beth fyddai datganoli yn ei olygu i ddyfodol y Deyrnas Unedig, fel y gwelir yn yr erthygl hon o The World Today:

 

Cynhaliwyd y refferendwm ar y 18fed o Fedi 1997, ac yn wahanol i’r refferendwm yn 1979, roedd y canlyniad yn hynod o agos. Mewn gwirionedd, gan fod y pleidleisiau mor agos, roedd y canlyniad yn dibynnu ar y cyhoeddiad o Sir Gaerfyrddin. Wrth i’r canlyniad gyrraedd, bu dathliadau gwyllt ymysg yr ymgyrch ‘Ie’ wrth i ddatganoli gael ei sicrhau o 6,721 o bleidleisiau.

.

Gellir darllen enghreifftiau o adroddiadau’r Guardian am y dyddiau ar ôl refferenda Cymru yma ac yma.

 

O ganlyniad i’r fuddugoliaeth gul hon, pasiwyd Deddf Llywodraeth Cymru 1998 gan y llywodraeth Lafur i greu Cynulliad Cenedlaethol i Gymru:

 

Roedd pryder bod y nifer isel o bleidleisiwr yn golygu bod y cyhoedd yn teimlo’n ddifater tuag at y syniad o gynulliad cenedlaethol, ond yn ôl yr astudiaeth hon gan Roger Scully, Richard Wyn Jones a Dafydd Trystan, nid oedd hyn yn wir:

 

Fodd bynnag, er bod y canlyniad mor agos, roedd Richard Wyn Jones a Bethan Lewis yn awyddus i nodi bod y canlyniad yn gamp sylweddol i’r rheiny yn yr ymgyrch ‘Ie’:

 

Yn dilyn newid mor fawr i dirwedd gwleidyddol y wlad, ac yn dilyn refferendwm pellach yn 2006 a 2011, mae’n naturiol bod sylwebwyr ac ysgolheigion wedi ceisio trafod a gwerthuso effaith datganoli ar wahanol agweddau o fywyd Cymru:

 

Evaluating Devolution in Wales by Adrian Kay

Serving the Nation: Devolution and the Civil Service in Wales by Alistair Cole

New Labour, Education and Wales: the devolution decade by David Reynolds

Devolution and the shifting political economic geographies of the United Kingdom

 

Paul Jackson

Llyfrgellydd Adnau Cyfreithiol, Electronig a Derbyn

 

 

 

 

Postiwyd - 07-08-2017

Arddangosfeydd / Casgliadau / Collections / Digido / Heb ei gategoreiddio / Newyddion a Digwyddiadau

Y Lle Hanes

Eleni bydd stondin Y Lle Hanes yn canolbwyntio ar 4 thema sy’n berthnasol i ardal yr Eisteddfod, sef Y Mabinogi ac Ynys Môn, Llys Rhosyr a’r Tywysogion Cymreig, Llyn Cerrig Bach ac Oes yr Haearn a Hwfa Môn a’r Eisteddfod Genedlaethol.

 


Mae prif bartneriaid Y Lle Hanes – Amgueddfa Cymru, Cadw, Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Chomisiwn Brenhinol Henebion Cymru – wedi bod yn gweithio gyda 15 o gymdeithasau a mudiadau lleol ar Ynys Môn i greu cynnwys, arddangosfa a rhaglen o ddigwyddiadau ar gyfer y stondin yn Eisteddfod 2017.

Bydd llawer o eitemau o gasgliadau’r Llyfrgell yn rhan o arddangosfa Y Lle Hanes yr wythnos hon, gan gynnwys copiau o bapurau newydd o’r 19eg ganrif, ffotograffau John Thomas o Hwfa Môn, mapiau o Ynys Môn, darluniau eiconig Margaret Jones o’r Mabinogi a darluniau Kyffin Williams. Yn ganolbwynt i’r cyfan mae ffacsimili Llyfr Gwyn Rhydderch, llawysgrif o’r 14eg ganrif sy’n cynnwys y copi cyflawn cynharaf ar glawr o chwedlau’r Mabinogi.

Mae gennym wythnos lawn o weithgareddau wedi eu trefnu ar eich cyfer, o waith llaw yn trin casgliadau, pwytho a chloddio, i weithdai addysg i deuluoedd. Byddwn hefyd yn cyflwyno sioeau Mewn Cymeriad deirgwaith y dydd ar themâu megis Hedd Wyn, Buddug a’r Mimosa, felly galwch draw i’n gweld.

 

Owen Llywelyn

Rheolwr Estyn Allan a Chyfranogiad

Postiwyd - 09-12-2016

Heb ei gategoreiddio

Ydi’r Nadolig yn rhy fasnachol? 1960.

Yn y clip hwn o’r rhaglen gylchgrawn ‘In The News’ mae pobol Caerdydd a Phontypridd yn ateb yr cwestiwn tymhorol hwnnw ‘A yw Nadolig yn rhy fasnachol’

 

 

 

 

 

Mae Archif ITV Cymru / Wales wedi ei leoli yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Twitter:  http://www.twitter.com/nssaw
Facebook – ‘Archif Sgrin a Sain Cymru’

<- Cofnodion Hŷn

Categorïau

Chwilio

Archifau

Cefndir y blog

Blog i gyflwyno gwaith a chasgliadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.

Yn sgil natur bersonol blogiau, polisi'r Llyfrgell yw cyhoeddi postiadau yn yr iaith wreiddiol yn unig. Cyhoeddir yr un faint o bostiadau yn y ddwy iaith, ond nid yr un blogiau ydynt. Am gyfieithiad bras gellir darllen y blog drwy ddefnyddio system gyfieithu megis Google Translate.

Cefndir y blog